سه شنبه ۲۰ شهریور ۰۳ ۲۰:۵۲ ۱۶ بازديد
همانطور که میدانید از موتورهای الکتریکی در صنعت بسیار استفاده میشود و روشهای مختلفی برای راه اندازی الکتروموتور وجود دارد، در این مقاله راه اندازی الکتروموتور با کلید دستی را مورد بررسی قرار میدهیم. کلید دستی در انواع و اندازههای مختلف ساخته میشوند و دارای ساختمانهای متنوعی نیز میباشند. اما متداول ترین آنها کلیدهای گردان هستند که برای جریان نامی 16 ، 25 ، 32 ، 40 و ... آمپر موجودند. همچنین برای اتصال موتورها به شبکه به صورت ساده، چپ گرد، راست گرد، ستاره، مثلث و ... ساخته می شوند.
ترسیم سیم کشی کلید 0-1
انواع کلیدهای ساده دستی
در یک جمع بندی کلی، کلیدهای ساده دستی به دو صورت زیر تقسیم میشوند:
کلیدهای ساده دستی تکفاز
کلیدهای ساده دستی سهفاز
کلیدهای ساده دستی سه فاز
کلید سهفاز ساده دارای 6 کنتاکت است که سه تای آن به سهفاز شبکه و سه کنتاکت دیگر به سه سر سیمپیچهای موتور وصل میشوند. برای نمایش مداری کلیدها از استاندارد IEC استفاده خواهیم کرد. به کلید ساده، کلید صفر و یک نیز گفته میشود و در استاندارد IEC با Q نمایش داده میشود. شمای فنی و مداری این کلید در شکل زیر نشان داده شده است. علائم X در حالت 1 نشان میدهد که کنتاکتهای 1 به 2 ، 3 به 4 و 5 به 6 اتصال الکتریکی پیدا میکنند. گاهی به جای 0 و 1 کلمات OFF و ON نیز روی کلید درج میشود.
شمای مداری
کلیدهای ساده دستی تک فاز
این کلیدها از نظر ظاهری شبیه کلیدهای سهفاز هستند ولی تفاوت آنها در تعداد طبقات و کنتاکتهای آنها میباشد. از کلیدهای یک طبقه برای قطع و وصل فاز و از کلیدهای دو طبقه برای قطع و وصل فاز و نول استفاده میشود. در موتورهای تکفازی که فاقد کلید گریز از مرکز یا رله برای خارج کردن سیمپیچ راه انداز از مدار میباشند از کلیدهای تکفاز دو مرحلهای استفاده میشود که در مرحله اول (استارت) هر دو سیمپیچ موتور در مدار قرار میگیرند و در مرحله دوم (کار) فقط سیم پیچ اصلی در مدار میماند.
کلید یک طرفه برای قطع و وصل فاز
کلید دو طبقه برای قطع و وصل فاز و نول
کلید سه حالته (قطع، استارت، کار)
نحوه اتصال و بستن کلید گردان الکتروموتور
1) کلید های چپ گرد – راست گرد دستی سه فاز : برای تغییر جهت گردش موتورهای سه فاز کافی است تا اتصال دو فاز شبکه را روی ترمینالهای ورودی با هم عوض کنیم. بدین منظور کلیدهایی ساخته شدهاند که به کلید چپ گرد – راست گرد معروفاند.
موتور سه فاز راست گرد
موتور سه فاز چپ گرد
توسط این کلید در حالت راستگرد سه فاز L1 ,L2 ,L3 شبکه به ترتیب به ترمینال های ورودی U1 وV1 و W1 موتور وصل میشوند ولی در حالت چپگرد فاز L1 به V1 و فاز L2 به U1 وصل میشود. شکل زیر شمای مدار وصل این کلید را نشان می دهد.
کالاصنعتی
ترسیم سیم کشی کلید 0-1
انواع کلیدهای ساده دستی
در یک جمع بندی کلی، کلیدهای ساده دستی به دو صورت زیر تقسیم میشوند:
کلیدهای ساده دستی تکفاز
کلیدهای ساده دستی سهفاز
کلیدهای ساده دستی سه فاز
کلید سهفاز ساده دارای 6 کنتاکت است که سه تای آن به سهفاز شبکه و سه کنتاکت دیگر به سه سر سیمپیچهای موتور وصل میشوند. برای نمایش مداری کلیدها از استاندارد IEC استفاده خواهیم کرد. به کلید ساده، کلید صفر و یک نیز گفته میشود و در استاندارد IEC با Q نمایش داده میشود. شمای فنی و مداری این کلید در شکل زیر نشان داده شده است. علائم X در حالت 1 نشان میدهد که کنتاکتهای 1 به 2 ، 3 به 4 و 5 به 6 اتصال الکتریکی پیدا میکنند. گاهی به جای 0 و 1 کلمات OFF و ON نیز روی کلید درج میشود.
شمای مداری
کلیدهای ساده دستی تک فاز
این کلیدها از نظر ظاهری شبیه کلیدهای سهفاز هستند ولی تفاوت آنها در تعداد طبقات و کنتاکتهای آنها میباشد. از کلیدهای یک طبقه برای قطع و وصل فاز و از کلیدهای دو طبقه برای قطع و وصل فاز و نول استفاده میشود. در موتورهای تکفازی که فاقد کلید گریز از مرکز یا رله برای خارج کردن سیمپیچ راه انداز از مدار میباشند از کلیدهای تکفاز دو مرحلهای استفاده میشود که در مرحله اول (استارت) هر دو سیمپیچ موتور در مدار قرار میگیرند و در مرحله دوم (کار) فقط سیم پیچ اصلی در مدار میماند.
کلید یک طرفه برای قطع و وصل فاز
کلید دو طبقه برای قطع و وصل فاز و نول
کلید سه حالته (قطع، استارت، کار)
نحوه اتصال و بستن کلید گردان الکتروموتور
1) کلید های چپ گرد – راست گرد دستی سه فاز : برای تغییر جهت گردش موتورهای سه فاز کافی است تا اتصال دو فاز شبکه را روی ترمینالهای ورودی با هم عوض کنیم. بدین منظور کلیدهایی ساخته شدهاند که به کلید چپ گرد – راست گرد معروفاند.
موتور سه فاز راست گرد
موتور سه فاز چپ گرد
توسط این کلید در حالت راستگرد سه فاز L1 ,L2 ,L3 شبکه به ترتیب به ترمینال های ورودی U1 وV1 و W1 موتور وصل میشوند ولی در حالت چپگرد فاز L1 به V1 و فاز L2 به U1 وصل میشود. شکل زیر شمای مدار وصل این کلید را نشان می دهد.
کالاصنعتی
- ۰ ۰
- ۰ نظر